Mateusz Adamowski Szkolenia

Initramfs

tajemniczy etap startu Linuksa

Mateusz Adamowski

Jesień Linuksowa 2026
Kraków, 2026-10-23

O mnie

initramfs

Komu to potrzebne?

Error

Error

Error

Czy initramfs jest potrzebny?

Często nie

Ale po kolei…

Start systemu

BIOS

Umie wczytać MBR
(446 bajtów)

Nie rozumie tablicy partycji, systemów plików

UEFI

BIOS lub UEFI wczytuje bootloader (GRUB)

GRUB

(w ograniczonym stopniu też: LVM, RAID, LUKS)

GRUB

  1. wczytuje plik konfiguracyjny
  2. ładuje kernel (i initrd)

Kernel

  1. uruchamia się
  2. montuje dysk (root=)
  3. uruchamia proces init (PID 1)

Jak dostać się do dysku systemowego?

initramfs

initrd?

ramdisk vs ramfs

struktura initrd

struktura initramfs

ls

skrypt init

cpio?

Busybox

Narzędzia

cryptroot

Use case #1:

zdalne wprowadzanie hasła

zdalny dostęp do initramfs

dropbear

dropbear

dropbear

Dropbear

initramfs w Debianie

Rozbudowywanie initramfs

conf.d

hooks

przykładowy hook

#!/bin/sh

[ "$1" = "prereqs" ] && exit 0

. /usr/share/initramfs-tools/hook-functions

copy_exec /bin/busybox /bin/busybox.full

hook-functions

skrypty

    init-top        (przed załadowaniem modułów)
        ↓
    init-premount
        ↓
    local-top
        ↓
    local-premount
        ↓
    local-bottom    (po zamontowaniu /)
        ↓
    init-bottom
        ↓
    *** start normalnego systemu ***

szablon skryptu

#!/bin/sh

PREREQ="udev"

prereqs() {
    echo "$PREREQ"
}

case "$1" in
    prereqs)
        prereqs
        exit 0
    ;;
esac

Uwaga

Skrypt jest uruchamiany również w trakcie budowania initramfs w celu ustalenia kolejności wykonywania przez init.

Parametr: prereqs

Use case #2

wireguard

hook

...

copy_exec /usr/bin/wg /usr/bin/wg

manual_add_modules wireguard

copy_file conffile /etc/initramfs/wg0.conf /conf/wg0.conf

wg

skrypt (init-premount)

...

ip link add "$interface" type wireguard
ip link set "$interface" up
wg setconf "$interface" /conf/wg0.conf

ip address add "$addr" dev "$interface"
ip route add "$route" dev "$interface"

Use case #3

wifi

hook

...

copy_file conffile /etc/initramfs-tools/wpa_supplicant.conf \
            /conf/wpa_supplicant.conf

copy_exec /usr/sbin/iw
copy_exec /usr/sbin/wpa_supplicant
copy_exec /usr/sbin/wpa_cli

manual_add_modules mwifiex_sdio

skrypt (init-premount)

...

modprobe "$WLAN_MODULE"
sleep 5

for TTT in 4 8 16 32; do
    wpa_supplicant -B -i wlan0 -c /conf/wpa_supplicant.conf
    ipconfig -t "$TTT" -d wlan0 && exit 0
    wpa_cli -p /run/wpa_supplicant -i wlan0 terminate
    echo "Wifi retrying"
    sleep "$TTT"
done

Use case #4

notyfikacje

ntfy.sh

ntfy

conf.d/ntfy

NTFYSH_HOSTNAME="mojserwer01"
NTFYSH_TOPIC="jesien_linuksowa_2026"

skrypt (init-premount)

(
  attempts=10
  while [ "$attempts" -gt 0 ]; do
    wget -q -T 5 -O /dev/null \
      --no-check-certificate \
      --post-data="$(uname -r)" \
      --header="Title: ${NTFYSH_HOSTNAME}: dropbear ready" \
      --header='Tags: teddy_bear' \
      "https://ntfy.sh/${NTFYSH_TOPIC}" && break

    attempts=$((attempts - 1))
    [ "$attempts" -gt 0 ] && sleep 5
  done
) &

ntfy

Więcej pomysłów

Initramfs from scratch

Budowa własnego initramfs od zera

trywialny init

#!/bin/sh

echo "Welcome to myinitramfs!"
sh

budowa initramfs

mkdir -p initramfs && cd initramfs
mkdir -p bin
cp "$SRC/busybox" bin/busybox
cp "$SRC/init" bin/init
ln -s busybox bin/sh
find . | cpio --owner=0:0 -H newc -o > ../initrd

Diskless?

A gdyby tak nie montować dysku i zostać w RAM-ie na zawsze?

Diskless

(aka LiveCD)

przejście do nowego systemu

mount -t proc proc /proc
memsize="$(sed -ne '/^MemTotal/s/^.*: *\(.*\) kB$/\1/p' /proc/meminfo)"
umount /proc

mkdir -p /newroot
mount -t tmpfs -o "size=${memsize}k,mode=0755" tmpfs /newroot

tar -x -C /newroot --strip-components=1 < /rootfs.tar
exec /bin/run-init /newroot /sbin/init "$@"

A może squashfs?

mkdir -p /rootfs-ro
mount -t squashfs -o loop,ro /rootfs.squashfs /rootfs-ro
mkdir -p /overlay /newroot

memsize="$(sed -ne '/^MemTotal/s/^.*: *\(.*\) kB$/\1/p' /proc/meminfo)"
mount -t tmpfs -o "size=${memsize}k,mode=0755" tmpfs /overlay

mkdir -p /overlay/upper /overlay/work
mount -t overlay overlay \
  -o lowerdir=/rootfs-ro,upperdir=/overlay/upper,workdir=/overlay/work \
  /newroot

Co dalej?

dracut

systemd w initramfs

ukify

ukify

ukify build \
    --linux=kernel-x.y.z" \
    --initrd=initrd-x.y.z.gz" \
    --cmdline="console=tty0" \
    --output="mojsystem.efi"

kexec

kexec -l inny-kernel \
        --append=...cmdline... \
        --initrd=inny-initrd

warsztaty

warsztaty

Materiały

mateusza-szkolenia.github.io

Koniec